Pieter Medendorp, hoogleraar Sensomotorische integratie van de Radboud Universiteit, ontvangt een Vici-subsidie van 1,5 miljoen euro van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO. Daarmee gaat hij de komende vijf jaar onderzoek doen naar de rol die de hersenen spelen bij het kiezen voor de meest effectieve of efficiënte acties in een onzekere, dynamische omgeving. Medendorp is de vierde Radboudonderzoeker die dit jaar een Vicisubsidie ontvangt. 

We zijn voortdurend in beweging en voeren tegelijkertijd ook allerlei acties uit. Schijnbaar onbewust anticiperen we op een beweging van ons lichaam, terwijl we tegelijkertijd de veranderende posities van onszelf en die van de bewegende mensen of objecten om ons heen, daarbij betrekken. Ook beslissen we om bepaalde objecten te vermijden en de meest effectieve actie uit te voeren, we anticiperen zelfs op de keuzes die we daarna zelf maken. Dit alles gebeurt onbewust en we hebben controlemechanismen die zorgen dat we de juiste beslissingen nemen, of niet.

Voetballen
‘Ik vergelijk het vaak met voetballen’, zegt Medendorp. ‘Stel, je bent Barcelona’s spits Lionel Messi en je speelt de finale in de Champion’s League. Je bent constant in beweging: dribbelend, sprintend op topsnelheid. Tegelijkertijd houd je de posities van de teamgenoten in de gaten, passeert drie aanvallende tegenstanders die je uit balans proberen te brengen en schiet de bal op het juiste moment, met linker of rechtervoet en scoort! Dit voorbeeld maakt duidelijk hoe goed mensen zijn in het waarnemen, kiezen en handelen, terwijl ze zelf ook bewegen.’

Slee
Hoe het brein dit regelt, gaat Medendorp de komende vijf jaar verder onderzoeken met een team van vijf medewerkers:  twee postdoc’s, twee aio’s en een technicus. Dat gebeurt met verschillende technieken in het Donders SensoriMotorLab. Zo nemen proefpersonen plaats in een vestibulaire slee (zie foto), dat is een slee die beweegt en je evenwicht verstoort.  Op de proefpersonen worden vervolgens verschillende krachten losgelaten en ze krijgen visuele of andere sensorische informatie, die soms past in een beweging, maar soms ook tegennatuurlijk is. Hierbij worden bewegingen van ogen, armen, handen en benen gemeten.

Ook een ERC
Eerder dit jaar ontving Pieter Medendorp ook al een  Europese Starting Grant van anderhalf miljoen euro. Dat onderzoek is gericht op taakuitvoering en gaat over de rol van sensorische, motorische en cognitieve signalen terwijl we in beweging zijn. / Bets Berntsen

Terwijl we hier in Nederland door de regen en gladheid naar huis glibberen en ons voorbereiden op de kalkoen tijdens het kerstmaal, brengen sommige collega’s en studenten hun kerst door op het zomerse zuidelijk halfrond. In de aanloop naar kerst nemen we contact met hen op. Vandaag aan het woord: promovenda Marjolijn Christianen.

Christianen is op het moment op Derawan, een piepklein Indonesisch eiland vlak voor de kust van het grote Kalimantan. Het eilandje ligt in de monding van een rivierdelta en heeft een bijzonder ecosysteem. Christianen, ecoloog, doet daar veldwerk binnen een groot onderzoeksprogramma naar de gevolgen van de intensieve economische ontwikkeling van Kalimantan op dat ecosysteem.

Zeegras
Specifiek bekijkt Christianen de invloed die het veranderende water uit de rivier heeft op de zeegrasbedden voor de kust. Ook de natuurlijke ontwikkeling van die zeegrasbedden en de invloed van schildpadden, die het gras als het ware begrazen, wordt onderzocht. Om de leefpatronen van de schildpadden in kaart te brengen worden de dieren gevangen, getagd en weer uitgezet.

Schildpadden vangen
Maar hoe vang je een schildpad? ‘Simpel. In het ondiepe water, met een aantal mensen en een kleine, wendbare speedboat’, vertelt Christianen. Het is geen sinecure. Mensen in het water sturen de schildpad richting de boot, waar anderen aan dek het dier uit het water tillen. Soms stelt dat niet veel voor, maar sommige schildpadden zijn kolossaal. ‘Gisteren hadden we er nog een die honderdentwintig kilo woog.’

Niet alleen feest
Met een motorboot op jacht naar schildpadden, vijfendertig graden, veel zon, soms een verfrissend hoosbuitje, het klinkt als het mooiste onderzoek dat een mens kan doen. Maar het blijkt nog beter te kunnen. Op de dagen dat ze namelijk niet op schildpaddenjacht is, snorkelt Christianen in het tropische water om het zeegras en de wijze waarop de schildpadden deze bedden begrazen te onderzoeken. We hoeven dan ook geen medelijden met haar te hebben omdat ze de feestdagen misloopt. ‘Ik kom er wel overheen’ grinnikt Christianen. ‘Ik heb het hier prima naar mijn zin.’

Kerst
Van echt kerstvieren zal geen sprake zijn. De bevolking in de regio is overwegend moslim en op het kleine eilandje wonen überhaupt niet veel mensen. Christianen: ‘Samen met twee Nederlandse studenten heb ik het huis wel een beetje versierd. Er lag nog een kerstboompje, twee jaar geleden zat ik hier ook tijdens de feestdagen en heb ik die achtergelaten.’ Toch krijgt de eerste kerstdag wel een herkenbaar karakter, er staat een uitgebreid diner op het menu. ‘We hebben de luxe een kok in dienst te hebben. Hij beloofde dat we op eerste kerstdag plaatselijke delicatessen voorgeschoteld krijgen.’ / Mark Merks

Marjolijn Christianen doet op de website http://www.penyu.nl uitgebreid verslag van haar promotietraject. De door ons gebruikte foto’s zijn afkomstig van deze website.

Mireille Hildebrandt, hoogleraar ICT en Rechtsstaat, houdt donderdag haar oratie over het functioneren van de rechtsstaat in de cyberspace. Kruisbestuiving tussen deze twee vakgebieden komt niet vaak voor, maar wordt wel steeds belangrijker, want we worden al surfende op het internet constant gemanipuleerd en bekeken.

Er kijkt iets of iemand over je schouder mee als je aan het internetten bent. Bedrijven als Google en Facebook registreren alles. Elke site die je bezoekt en elke link waar je op klikt wordt opgeslagen. Op basis daarvan wordt er een profiel van je opgemaakt. Wat wij hiervan merken? Niet veel. Aan de hand van jouw profiel wordt bepaald welke advertenties tijdens het surfen worden weergeven en welke suggesties bovenaan een zoekopdracht verschijnen. Is het erg dat Google en Facebook ons controleren? Is het niet juist handig dat Google rekening houdt met onze persoonlijke voorkeuren?

Goedkope vluchten
Mireille Hildebrandt vindt dat we hier niet te licht over moeten denken. Wat de internetbedrijven doen is inderdaad vaak functioneel, maar het gaat haar om het principe. ‘Google en Facebook houden allerlei informatie bij over hun gebruikers. Hoe ze dit precies doen en waarvoor ze het gebruiken, is niet openbaar. In wezen kunnen internetbedrijven die informatie ook misbruiken‘, aldus Hildebrandt. ‘Stel je een zakenvrouw voor, die regelmatig vluchten boekt via een website. Na een tijdje blijkt uit haar ‘internetprofiel’ dat geld voor haar geen rol speelt. Het gevolg: de zoekmachine van de ticketsite kiest er voor de goedkoopste vluchten niet te laten zien, terwijl die zakenvrouw dat niet doorheeft. Dat is niet verboden in Nederland. Maar wat als een vrouw solliciteert naar een baan en op basis van zo’n internetprofiel niet wordt aangenomen, omdat er een grote kans is dat zij binnenkort zwanger raakt? Dat is wél verboden discriminatie en op dit moment kunnen we níet controleren of zulke dingen gebeuren.’

Ondermijning van onze wetten
Hildebrandt doet intussen al acht jaar onderzoek naar gebruik en misbruik van dit soort ‘digitale personalisering’. Ze bevindt zich daarmee op het raakvlak van informatica en recht. Een zeldzame combinatie, die wel steeds relevanter wordt in het digitale tijdperk. ‘Mijn stelling is: juristen en politici moeten zich meer bezig gaan houden met nieuwe digitale technologie, omdat die een aantal grondrechten die we hebben ondermijnt. Daar gaat iedere burger op een gegeven moment last van krijgen.’ /Joep Sistermanns

De oratie van Mireille Hildebrandt, getiteld ‘De rechtsstaat in cyberspace?’, zal op donderdag 22 december om 15:45 uur plaatsvinden in de aula van de Radboud Universiteit.

De arbeidsmarkt voor academici blijft de komende jaren ‘hoogst onzeker’. Dit stelt het Maastrichtse onderzoeksbureau ROA in een deze week verschenen rapport. Maar het perspectief verschilt sterk per studierichting. Uit Nijmeegse cijfers blijkt dat alumni van de Radboud Universiteit het over de hele linie beter doen dan het landelijk gemiddelde.

Volgens het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt ROA zijn de baankansen voor academici, ondanks de recessie, door de bank genomen goed. Dat geldt in elk geval voor veertig procent van de afgestudeerden, met name in sectoren als bouwkunde en – opmerkelijk genoeg – theologie. Bij deze laatste studie gaat het echter om geringe aantallen alumni.

Minder gunstig
Voor een aantal sectoren noemt ROA,  dat is verbonden aan de Universiteit Maastricht, de baankansen minder gunstig. Dat geldt bijvoorbeeld voor psychologen, voor wie ROA het perspectief ‘redelijk’ noemt. Het onderzoeksbureau spreekt van een ‘matig’ vooruitzicht voor de afgestudeerden van bedrijfskunde, informatica en rechten. Voor juristen en bedrijfskundigen geldt dat al een aantal jaren op rij veel mensen de arbeidsmarkt betreden, terwijl er nu ook weer niet zóveel mensen met pensioen gaan.

Beter dan gemiddelde
Overigens blijkt uit eigen cijfers van de Radboud Universiteit dat de werkloosheid onder haar alumni structureel lager is dan het landelijk gemiddelde. In 2010, het laatste jaar waarvoor cijfers beschikbaar zijn, had 5,1 procent van de Nijmeegse alumni binnen anderhalf jaar na afstuderen nog geen baan. In 2007 was dit cijfer overigens nog 2,2, maar hoewel Nijmegen de landelijke, negatieve trend volgt, ligt het werkloosheidscijfer voor Radboudianen 1,5 procent onder het landelijk niveau.   

Langer zoeken
Ook in Nijmegen varieert de kans op een vaste baan sterk per studierichting. Alumni van de sociale faculteit en managementwetenschappen zoeken langer dan gemiddeld naar betaald werk. Ook de conclusie van ROA dat er ‘minder behoefte is aan alumni van letterenopleidingen’ wordt door Radboud-cijfers ondersteund: het werkloosheidscijfers onder voormalig letterenstudenten is het hoogste van alle Nijmeegse alumni. Maar ook hier geldt: de Nijmegenaren vinden nog altijd sneller een baan dan hun lotgenoten in den lande. / Paul van den Broek

Studenten die een voldoende behaald hebben voor een tentamen kunnen zich niet meer via OSIRIS student aanmelden voor een hertentamen. Dit heeft te maken met de bepaling in de OER van dit jaar: studenten die dit jaar zijn gestart met een bachelor of master met een voldoende voor een tentamen, mogen niet herkansen.
Dit geldt echter niet voor studenten die eerder zijn begonnen met hun bachelor of master studie: zij kunnen zich beroepen op de OER van het aanvangsjaar van hun studie.
Deze studenten kunnen zich aanmelden voor het hertentamen via het OSP.

Wat is het?
Business Challenge geeft je de kans om je psychologiekennis buiten de banken te gaan gebruiken.
Derde-en vierdejaars studenten kunnen aan dit initiatief meenemen. Het is een initiatief van SPIG (stichting preventie in de gezondheidszorg) in samenwerking met de RU, HAN en ROC.
Studenten van de drie onderwijsinstellingen worden bij elkaar gebracht en bedenken in een dag een concreet idee/hulpmiddel waarmee ouderen met zo min mogelijk gebruikmaking van gezondheidszorgvoorzieningen zo lang mogelijk zelfstandig kunnen wonen.

Hoe werkt aanmelden?
Studenten geven zich uiterlijk voor 4 januari 2012 in tweetallen op via www.spignijmegen.nl/prijsvraag. In totaal worden 5 groepen van 6 studenten (2 RU, 2 HAN en 2 ROC) gevormd die gedurende de dag worden gecoacht om tot een ultieme business case te komen.

Wie wint er?
Een deskundige jury bepalt de winnaar. De case wordt beoordeelt op:
Innovatie en preventie
Uitvoerbaarheid
Duurzaamheid
Betaalbaarheid

De winnende groep krijgt maximaal 30.000 euro om het plan uit te voeren (te besteden voor 15 sep 2012) en ieder lid van de groep wint een Ipad.

De universiteit is gesloten vanaf zaterdag 24 december tot en met zondag 1 januari 2012. Maandag 2 januari is de universiteit weer open. Voor sommige voorzieningen, waaronder de bibliotheek en de horeca-outlets, gelden rond de kerstperiode van 19 december tot 6 januari aangepaste openingstijden.

Openingtijden bibliotheken
Op 23 december is de Centrale Bibliotheek geopend tot 20.00 uur, de Library of Science in het Huygensgebouw en de Medische Bibliotheek sluiten om 17.30 uur. De bibliotheken in de faculteiten Rechtsgeleerdheid en Managementwetenschappen sluiten om 16.30 uur. De locaties UBN Sociale Wetenschappen in de Thomas van Aquinostraat en het Spinozagebouw sluiten om 17.00 uur.

Op zaterdag 24 december is de Centrale Bibliotheek geopend van 9.00 tot 17.00 uur. Alle overige vestigingen van de Universiteitsbibliotheek zijn dan gesloten.

De Centrale Bibliotheek is ook tussen Kerst en Nieuwjaar geopend op dinsdag 27 tot en met vrijdag 30 december van 10.00 tot 17.00 uur. Op Eerste en Tweede Kerstdag, Oudjaars- en Nieuwjaarsdag is de Centrale Bibliotheek gesloten. Alle overige bibliotheekvestigingen op de campus zijn vanaf zaterdag 24 december tot en met zondag 1 januari gesloten. Meer informatie op de website van de Universiteitsbibliotheek.

Universitair Sportcentrum
Zaterdag 24 december geopend van 8.00-17.00 uur
Zondag 25 december en zondag 1 januari gesloten
Maandag 26 december open van 8.00-17.00 uur (geen lessen, wel begeleiding)
Zaterdag 31 december geopend van 8.00-17.00 uur
Overige dagen: geopend van maandag t/m donderdag van 8.00-22.00 uur: vrijdag t/m zondag van 8.00-21.00 uur. Meer informatie op de website van het Sportcentrum.

De Refter: Van 19 t/m 22 december en 02 t/m 06 januari 2012 geopend van 11.00-19.00 uur.
Vrijdag 23 december geopend van 11.00-14.00 uur.
Van 24 december t/m 1 januari 2012 gesloten.

Het Gerecht: Van 19 t/m 22 december geopend van 08.30-16.00 uur.
Van 23 december t/m 1 januari 2012 gesloten.
Van 2 t/m 6 januari geopend van 11.00-14.30 uur.

Restaurant FNWI: Van 19 december t/m 6 januari 2012 geopend van 10.30-14.30.
Van 23 december t/m 1 januari 2012 gesloten.

CultuurCafé: Van 19 t/m 22 december geopend van 15.00 -20.00.
Van 23 december t/m 1 januari 2012 gesloten.
Van 2 t/m 6 januari 2012 geopend van 16.00 – 20.00 uur.

Sportcafé: Van 19 t/m 22 december geopend van 11.00-15.00 uur en van 19.00-23.30 uur.
Van 23 december t/m 7 januari gesloten.
Zondag 8 jan geopend van 11.00-18.00 uur.

Tandheelkunde : Van 22 december 2011 t/m 06 januari 2012 gesloten.

DE-Café: Van 19 t/m 22 december geopend van 09.30-16.00 uur.
Van 23 december 2011 t/m 6 januari 2012 gesloten

Campusshop: Van 19 december t/m 6 januari geopend van 11.00-15.00 uur.
Van 23 december 2011 t/m 1 januari 2012 gesloten.

Huize Heyendael: gesloten van 24 december t/m 1 januari 2012.

Soeterbeeck: gesloten van 24 december t/m 7 januari 2012.

Aula: gesloten van 24 december t/m 1 januari 2012.