‘In 2012 gaat het kabinet vallen’

Met een terugblik op de gebeurtenissen in 2011 sloot politicoloog Peter van der Heiden vanmiddag de jaarcyclus actualiteitencolleges van het Soeterbeeck Programma af. Een vreemd jaar, dat 2011, een bezuinigingsjaar waarin niet werd hervormd en met een wankel kabinet dat bleef zitten waar ogenschijnlijk vastgeroeste dictators omvielen.

Politicoloog Peter van der HeidenIn de hal van het Erasmusgebouw, voor het oog van ruwweg zeventig toeschouwers, loopt Peter van der Heiden tijdens het laatste actualiteitencollege van het jaar de belangrijkste gebeurtenissen van 2011 door. De politicoloog staat in zijn lezing stil bij de krenten uit de pap die het Soeterbeeck Programma dit jaar heeft opgediend, zoals de komst van Occupy-filosoof Slavoj Žižek en  de behandeling van de affaire WikiLeaks.

Sneltrein
Dat doet de Nijmeegse politicoloog op de hem kenmerkende manier, zijn lezing doorspekt met kleine snedigheden terwijl hij de binnen- en buitenlandse politiek onder de loep neemt en kwesties als de Arabische Lente en het juridisch getouwtrek rondom de jonge uitprocedeerde asielzoeker Mauro in sneltreinvaart aan elkaar rijgt.

Menselijk
Het optreden van staatssecretaris Henk Bleker tijdens de het debat rondom Mauro roept Van der Heiden uit tot ‘het meest stuitende politieke moment’ van het jaar. Voor iemand die zo gedecideerd de orka Morgan uitzette richting Tenerife stelde Bleker zich wel heel lafjes op in dat debat, aldus Van der Heiden. ‘En nu ligt er met dat studievisum een oplossing die niemand van tevoren wilde. Mauro wilde helemaal niet gaan studeren, die wilde gewoon gaan werken.’
Eigenlijk was het goed geweest, betoogt Van der Heiden, ‘als er toen iemand was opgestaan die eens had gezegd: doe es even normaal man, doe eens menselijk.’

Voorspelling
Voor hij zich aan voorspellingen over 2012 waagt, steekt Van der Heiden even de hand in eigen boezem. Vorig jaar voorspelde hij namelijk nog dat het kabinet Rutte I zeker zou vallen in 2011. ‘En daar heb ik me in vergist, mede omdat de oppositie de regering op sommige momenten in het zadel houdt. Toch voorspel ik dat het kabinet in 2012 wel gaat vallen.’

Henk & Ingrid
De PVV kan het kabinet niet blijven steunen, stelt Van der Heiden. ‘Wilders is in 2011 al veel verder gebogen dan ik had verwacht en alle eventuele nieuwe bezuinigingen in 2012 komen op het bordje van Henk en Ingrid. Er komt een moment waarop hij moet zeggen: dit is het, dit gaat me te veel kosten.’ / tekst en foto Mark Merks

Het jaar waarin we ‘es normaal moesten doen’

2011 is het bezuinigingsjaar waar alle noodzakelijke hervormingen van het financieel stelsel zijn genegeerd. Dat is een van de prikkelende stellingen van politicoloog Peter van der Heiden, de spreker tijdens het actualiteitencollege waarmee het Soeterbeeck Programma het huidige jaar afsluit.

ActualiteitencollegeMet een kritische blik kijkt Van der Heiden terug op het afgelopen jaar, waarin de senaat het ritueel slachten van een wisse dood redde, kardinalen het hoofd discreet hebben afgewend en een oppositieleider de premier opriep ‘es even normaal te doen’. Het actualiteitencollege vindt plaats in de hal van het Erasmusgebouw en start om 12.45 uur. / Mark Merks

Vici-subsidies voor Frank van Kuppeveld en Chris de Korte

Frank van Kuppeveld en Chris de Korte, onderzoekers bij de Radboud universiteit, ontvangen ieder een VICI-subsidie van 1,5 miljoen euro van de Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Van Kuppeveld, medisch microbioloog, gaat onderzoek doen naar vermenigvuldiging van zogenaamde enterovirussen. Radioloog Chris de Korte gaat echoapparatuur ontwerpen waarmee afwijkingen in hart en bloedvaten beter in beeld te brengen zijn.

geldFrank van KuppeveldVirussen dringen een cel binnen en nemen daar de infrastructuur en de stofwisseling over voor hun eigen vermenigvuldiging. Bepaalde virussen, zoals hepatitis C, dengue, SARS en enterovirussen, gaan verder: ze verbouwen delen van de cel tot eigen werkplaatsen waar hun virale genetisch materiaal wordt vermenigvuldigd.
De onderzoeksgroep van moleculair bioloog Frank van Kuppeveld heeft onlangs enkele eiwitten gevonden die een belangrijke rol spelen in dit proces. ‘Het zijn eiwitten van de cel, van de gastheer zelf, dus niet van de binnendringer. In mijn Vici-onderzoek gaan we op zoek naar meer van dergelijke eiwitten en willen we hun rol in de virusproductie ophelderen. Daar gaan we de modernste moleculaire, biochemische, virologische en microscopische technieken voor gebruiken.’

Armslag
De Vici komt helemaal op het goede moment, vertelt Kuppeveld, want dat onlangs afgesloten onderzoek, waarbij 23.000 genen één voor één werden uitgeschakeld om te kijken welk gen welke invloed had op de vermenigvuldiging van een virus, heeft ontzettend veel aanknopingspunten opgeleverd voor verder onderzoek. ‘En dankzij deze subsidie hebben we nu ook de armslag om dat te kunnen doen.’

Chris de KorteBeeld van hart en vaten
Klinisch fysicus Chris de Korte krijgt een Vici voor onderzoek naar het gebruik van ultrageluid bij patiënten met hart- en vaatziekten. ‘Bij de diagnose en controle van patiënten met hart- en vaatziekten wordt veel gebruik gemaakt van echografie, waarbij beelden ontstaan op basis van geluid. We gebruiken 3D-echografie voor het maken van beelden waarop we kunnen zien wat er mis is met het hart en waar vaatvernauwingen zitten. En we gebruiken ultrageluid voor functionele beeldvorming, zodat we niet alleen kunnen vaststellen datt het hart een verminderde pompfunctie heeft, maar ook kunnen zeggen welk gebiedje van de hartspier daarvoor verantwoordelijk is. Dan kun je daar met een gerichte interventie iets aan doen’.

Betere risico-inschatting
De Korte gaat nu nieuwe echoapparatuur ontwikkelen die tien tot honderd keer sneller werkt en niet alleen kan laten zien wát de toestand van hart en bloedvaten is, maar ook: wat die toestand te betekenen heeft.
De Korte: ‘Als ik het toespits op bloedvaten, dan komt het erop neer dat we straks niet alleen meer kunnen zien dát er een vernauwing zit, maar ook of die stabiel is en rustig kan blijven zitten of dat er juist sprake is van een acuut risico. Een belangrijke verbetering, waarmee we hopelijk hart- en herseninfarcten kunnen voorkomen.’
Van de 1,5 miljoen subsidie gaat ‘slechts’ 250.000 euro naar apparatuur, van de rest worden onderzoekers aangesteld die De Korte gaan helpen bij de verwezenlijking van zijn plannen./ Anja van Kessel

Welters’ weemoedige wereld: Kersttaal

Waar veel  van mijn aardse lotgenoten zich dezer dagen vooral bezig lijken te houden met het optuigen van Kerstbomen, het opzetten van gezellige Kerstmutsen, het drinken van gezellige gloeiwijn en het kopen van wanstaltige kleding, ben ik vooral bezig met onderwijszaken. Zo moet ik nog flink wat plannen voor publieksvriendelijk geschreven artikelen over harde wetenschap voor de cursus Science & Media van commentaar voorzien. Ofwel ‘feedback’, zoals dat tegenwoordig heet.

In deze  is afgelopen aflevering een Griekse verstekelinge binnengeslopen. Omdat Alexandra, zo heet ze, zich niet bijtijds genoeg bekend had gemaakt als niet-Nederlandstalige, begeleid ik haar nu individueel bij het schrijven van een artikel over de annamoxbacterie voor The Economist. Dat gezien de onmiskenbaar soepele overdrachtskwaliteiten van de betreffende studente nog eens geplaatst zou kunnen worden ook.

De Nederlandse cursisten hebben het misschien wel moeilijker. Zij moeten veelal Engelstalig toponderzoek omzetten in hun moerstaal. En dat is, gezien de toenemende wurggreep van ‘een soort van’ breed geconsumeerd Engels op ons poldertaaltje, dat welbeschouwd een naamvalloos Duits dialect is voor geestelijk uitgedaagden die zonder Hegel en Heidegger zijn opgegroeid, een heidens karwei. Van software engeneering naar ‘klooien met opgepompte telramen’. Ga er maar aanstaan. Toch kwijten de vaak opvallend goed spellende bèta-studenten zich veelal prima van hun taak om zich toe te leggen op het schrijven van het ‘Levend Hollandsch’, waar Multatuli al naar streefde .

De psycholinguïst Gerrit Jan Kooistra, die aanstaande 12 januari te onzent wellicht promoveert op een onderzoek naar welke factoren het wisselen van taal binnen een taaluiting beïnvloeden, vindt de verengelsing van onze taal niet zo’n punt. Op onze onvolprezen, gefilterde RU-nieuwssite: ‘Als de taalomgeving steeds meer Engels en Nederlands naast en door elkaar heen bevat, is het onvermijdelijk dat mensen dat over gaan nemen. Mensen die daarover foeteren, zou ik willen zeggen: don’t worry. Wie strikte ideeën heeft over zuiver taalgebruik, kan zijn of haar eigen taal zo ‘puur’ mogelijk proberen te houden. Dat zal al moeilijk genoeg zijn. Maar verder: taal ontwikkelt zich, past zich aan aan de omgeving. Het heeft geen enkele zin om je daartegen te verzetten.’

De psycholinguïst gebruikt hier een naturalistische drogreden, die je voor deze ene keer mooi in het Engels kunt uitleggen: uit het is volgt nog geen ought. Ofwel, in levend Hollands: omdat de dingen zijn zoals ze zijn, betekent dat nog niet dat ze daarom ook zo zouden moéten zijn. In het kader van de Kerstgedachte: waarde universiteitsgenoten, ga op zoek naar woorden die de ware aard van ons zijn kunnen weerspiegelen. Waarachtig woordwerk, daar weegt geen app tegen op.

Veel parkinsonpatiënten hebben last van speekselverlies

Ongewild speekselverlies (kwijlen) komt veel vaker voor bij parkinsonpatiënten dan gedacht. Ongeveer een kwart van de patiënten heeft er last van. Uit nieuw onderzoek is gebleken dat kwijlen niet wordt veroorzaakt door teveel speekselproductie, maar door een onvermogen om aangemaakt speeksel weg te slikken. Dit heeft belangrijke gevolgen voor de therapie, die tot op heden vooral gericht was op het verminderen van speekselaanmaak met bijvoorbeeld medicijnen. Het is waarschijnlijk beter en veiliger om te starten met sliktraining. Dit blijkt uit onderzoek waarop logopedist Hanneke Kalf op 22 december promoveert.

Moeilijker lopen, slechter spreken, trillenen een maskergelaat zijn typerende kenmerken van de ziekte van Parkinson. Ongewild speekselverlies staat meestal niet in dit rijtje. Toch hebben parkinsonpatiënten daar veel vaker last van dan vroeger werd gedacht, stelt logopedist Hanneke Kalf van het UMC St Radboud. Uit haar promotieonderzoek blijkt dat bijna dertig procent van de patiënten overdag ongewild speeksel verliest, vaak met buitengewoon vervelende gevolgen. Veel patiënten schamen zich erg voor het kwijlen.

Observatieparadox
Toch valt het speekselverlies bij parkinsonpatiënten vaak niet op. ‘Dat komt onder andere doordat patiënten daar juist tijdens het contact met zorgverleners tijdelijk minder last van hebben’, zegt Kalf. ‘Dat verschijnsel wordt observatieparadox genoemd.’ In haar onderzoek rekent Kalf ook af met een misvatting: speekselverlies ontstaat namelijk níet door extra aanmaak van speeksel. Kalf: ‘We hebben aangetoond dat speekselverlies bij de ziekte van Parkinson vooral wordt veroorzaakt door een combinatie van drie factoren: een openstaande mond (een onderdeel van het maskergelaat), een verminderd vermogen om het speeksel weg te slikken en de typische voorovergebogen houding. De optelsom van die factoren zorgt voor een verhoogde kans op kwijlen.’

Individuele aanpak

Behandeling van patiënten zou daarom niet in de eerste plaats gericht moeten zijn op het reduceren van de hoeveelheid speeksel, stelt Kalf. Het lijkt beter om de typerende problemen bij iedere patiënt afzonderlijk te analyseren en die dan gericht aan te pakken. Kalf: ‘Je kunt patiënten helpen bij het aanleren van bewuster slikgedrag of het regelmatig sluiten van de mond. Eén van onze patiënten verloor bijvoorbeeld speeksel tijdens het praten. Door vaker een tussenpauze in te lassen om even het speeksel door te slikken, was het probleem verdwenen.’
Een analyse van de individuele problemen en daar gericht iets aan doen, levert niet in alle gevallen voldoende resultaat op. Zeker in een vergevorderd stadium is logopedische hulp niet meer effectief, bijvoorbeeld omdat de patiënt wel op tijd wil slikken, maar het niet meer kan. Kalf: ‘In dat geval kan worden bekeken of de patiënt baat heeft bij meer ingrijpende behandelingen, zoals medicijnen of bestraling van de speekselklieren. Maar het is belangrijk om al voor die fase de mogelijkheden te gebruiken die voorhanden zijn.’

Hanneke Kalf promoveert op 22 december 2011 aan het UMC St Radboud op het promotieonderzoek ‘Drooling and dysphagia in Parkinson’s disease’ (Speekselverlies en slikstoornissen bij de ziekte van Parkinson). Promotoren: prof. Bas Bloem en prof. Machiel Zwarts/Persbericht UMC St Radboud

Dr. Toon van Meijl benoemd tot hoogleraar Culturele antropologie

De heer dr. A.H.M. (Toon) van Meijl is per 1 december 2011 benoemd tot hoogleraar Culturele antropologie aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Van Meijl is gespecialiseerd is in de studie van de Pacific, in het bijzonder van de Nieuw-Zeelandse Maori.

Meijl Toon vanToon van Meijl (Budel, 1958), studeerde cum laude af in de culturele en sociale antropologie aan de Radboud Universiteit. In 1990 promoveerde hij aan de Australian National University in Canberra (Australia). Zijn proefschrift ging over de politieke betekenis van de culturele tradities van de Tainui Maori, de oorspronkelijke bewoners van Nieuw Zeeland.

Sinds 1982 pendelt Van Meijl regelmatig tussen Nieuw Zeeland, Australië en Nederland. Hij begon als onderzoeksassistent bij het Centre for Maori Studies and Research in Hamilton (N-Z), verbleef vier jaar in Canberra voor zijn promotieonderzoek, was een jaar voor onderzoek in Auckland, werkte een jaar aan de Universiteit Utrecht en is sinds 1992 als docent en onderzoeker verbonden aan het Centre for Pacific Studies aan de Radboud Universiteit. Nadien vervulde Van Meijl onder meer gasthoogleraarschappen aan de Universiteit van Heidelberg (1996 en 2002) en was hij gastonderzoeker aan de Universiteit van Auckland (1994, 2000, 2002), het Max Planck Institute Nijmegen (2007) en Hamilton (2008, 2011).

Als hoogleraar culturele en sociale antropologie zal Van Meijl zich bezig houden met de implicaties van transnationale mobiliteit. Enerzijds worden we steeds wereldser door toenemende mobiliteit en globalisering, anderzijds hechten mensen op lokaal niveau steeds meer waarde aan hun culturele identiteit om herkenbaar te blijven binnen mondiale netwerken. De wereld wordt dus niet alleen mondialer, maar ook meer gefragmenteerd. Toenemende mobiliteit verdiept mede culturele diversiteit en sociale verdeeldheid. Deze paradox is een van de centrale vraagstukken van de moderne Culturele antropologie.

 

Wat zijn de plannen

Wat Zijn de Plannen (WZP) is een gezamenlijk initiatief van vertegenwoordigers van studentenbelangen. De Universitaire Studentenraad, Dienst Studentenzaken, de studentenvakbond, koepelverenigingen, fracties en achterliggende partijen hebben zich bij dit infoproject aangesloten en heeft maar één doel: studenten aan de Radboud Universiteit informeren over de maatregelen in het Hoger Onderwijs. Zij richt zich dan ook op de gevolgen van deze maatregelen voor de studenten aan de Radboud Universiteit. Langstudeerboete, eisen aanvullende beurs, BSA, P-in-2, B-in-5, selectie aan de poort, afschaffing basisbeurs in de masterfase, verkorting OV-recht, instellingscollegegeld en bestuursbeurzen. Komt het je allemaal vaag bekend voor, maar zie jij door de bomen het bos niet meer? Lees dan hier precies hoe alles in elkaar zit. Een aantal maatregelen is al ingevoerd en andere worden waarschijnlijk vanaf september 2012 al ingevoerd.
Informeer jezelf dus goed!

Nijmegen PhDs to organize PhD cooperation within IRUN network

On January 25, 2012, a group of 10 PhDs led by Rector Magnificus Sebastian Kortmann will assemble in Nijmegen in order to discuss how PhD cooperation within the IRUN network, organized by PhDs themselves, may be shaped in the future. Radboud University is the founder of IRUN, the International Research Universities Network , which will celebrate its first lustrum next spring. One of IRUN’s important objectives is to offer PhD candidates the opportunity to increase their international contacts by organizing joint activities such as summer universities and conferences. Over the past few years this has led, among other things, to the workshop “Transferable Skills for PhD Candidates”(Nijmegen) and the “IRUN Research Communication Summer School” (Glasgow).

Whereas up till now activities such as these have been initiated by professors, the time has come for PhD candidates themselves to take control. The rector’s call aimed at PhDs to enter into conversation about this with him was received enthusiastically by Nijmegen PhD candidates and therefore, on January 25, a start at this will be made in the presence of representatives of PhD Organisation Nijmegen (PON). The rector and the participating PhD candidates hope that at all IRUN universities PhD working groups come into being, who organize joint (inter-)disciplinary international activities.

Scholengemeenschap NSG zoekt docent Spaans

Beste communityleden,
 
De Nijmeegse Scholengemeenschap Groenewoud is per direct op zoek naar een collega voor de sectie Spaans. We zijn op zoek naar iemand met een tweedegraads bevoegdheid die vier dagen in de week beschikbaar is (woensdag vrij) en 19 lesuren wil draaien in de B2 en H4. Het is het eerste jaar Spaans voor al deze leerlingen. In de B2 werken we met Paso Adelante 1 en in de H4 met Caminos Nieuw 1.
  
De sluitingsdatum is 9 januari. Mocht u interesse hebben echter zo spoedig mogelijk contact opnemen met de school. De contactpersoon is Martinette Selten.
 
Met vriendelijke groet,
  
Elvira Verheijen
Docente Spaans N.S.G.

Plagiarism

During this academic year there was unfortunately a case of plagiarism among the incoming exchange students in the Faculty of Arts. In order to prevent future exchange students from making the same mistake, the Faculty of Arts will discuss this topic during the Orientation Week in January 2012. Students will be informed about the relevant rules and will be directed to a guide which includes information about plagiarism.

Complete information (in English and in Dutch) on this topic is also be posted on the Faculty of Arts website.